dubbele diagnose

Wat is het verband tussen geestelijke gezondheid en verslaving?

Psychische stoornissen en verslavingen zijn een beetje als het verhaal van de kip en het ei. Wat komt eerst? De kip of het ei? Geestesziekten of verslaving?

Wanneer iemand leeft met een psychische aandoening en een actieve verslaving, is het belangrijk dat hij voor beide tegelijk behandeld wordt. Dit wordt ook wel een dubbele diagnose genoemd en het speelt een belangrijke rol bij het kiezen van het juiste behandelplan voor blijvend herstel.

Wat is een dubbele diagnose?

Dubbele diagnose is een term die wordt gebruikt om een persoon te beschrijven die zowel een middelengebruikstoornis als een of meer psychische stoornissen heeft. Het wordt ook wel co-occurring disorder (COD) genoemd.

Er zijn twee soorten dubbele diagnoses:

  • een stoornis in het middelengebruik die leidt tot een psychische aandoening of deze verergert
  • een psychische aandoening die tot een verslaving leidt of deze verergert

Wat veroorzaakt een dubbele diagnose?

Als u een psychische aandoening heeft, kunt u alcohol of drugs gebruiken of riskant gedrag vertonen om u beter te voelen of om te gaan met symptomen als depressie, angst en woede. Veelvuldig en langdurig gebruik van drugs en alcohol leidt dan tot verslaving.

Anderzijds kan misbruik van voorgeschreven drugs of straatdrugs een psychische stoornis zoals bipolaire of schizofrenie uitlokken of verergeren. Van verschillende drugs is bekend dat ze een geestesziekte activeren of op zijn minst een reeds bestaande angst of depressie verdiepen.

Bij sommige mensen worden verslaving en geestelijke gezondheidsproblemen door dezelfde factor veroorzaakt en beginnen ze tegelijkertijd. Bij anderen beginnen ze apart en wordt het steeds erger als de dubbele stoornis niet wordt behandeld.

Een dubbele diagnose hangt af van het soort psychische stoornis en de symptomen daarvan, de gebruikte drugs en/of alcohol en de ernst van de stoornis in het gebruik van middelen. Ook de manier waarop de geestelijke gezondheid en de verslaving het verloop van iemands algemene welzijn beïnvloeden speelt een belangrijke rol. 

Welke psychische aandoeningen komen samen voor met verslaving?

Patiënten met een dubbele diagnose hebben vaak een of meer psychische stoornissen (depressie, angststoornis, bipolaire stoornis, schizofrenie, persoonlijkheidsstoornissen) en verslavingen (alcohol, drugs, gokken, internet, seks). Sterker nog, uit statistieken blijkt dat minstens de helft van de mensen met een mentale ziekte een gelijktijdige drugs- of alcoholverslaving heeft en omgekeerd.

Psychische aandoeningen die vaak voorkomen bij verslaving zijn onder andere:

  • depressie
  • angststoornis
  • bipolaire stoornis
  • aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD)
  • schizofrenie
  • borderline persoonlijkheidsstoornis
  • antisociale persoonlijkheidsstoornis

Kunnen drugs ernstige mentale stoornissen veroorzaken?

Ja, bepaalde drugs kunnen ernstige psychische aandoeningen veroorzaken en kunnen de werking van de hersenen veranderen. Psychiatrische symptomen zoals chronische angst, depressie en paranoia komen vaak voor bij acute intoxicatie en ontwenning. De bijwerkingen kunnen kortdurend of blijvend zijn.

Drugs waarvan bekend is dat ze ernstige ziekten kunnen veroorzaken zijn onder andere:

  • cocaïne
  • inhaleermiddelen
  • ketamine
  • kratom
  • LSD
  • marihuana
  • MDMA
  • methamfetamine
  • PCP
  • voorgeschreven medicijnen
  • steroïden (uiterlijk- en prestatieverhogende middelen)

Als ik een geestelijke stoornis heb, zal ik dan een verslaving ontwikkelen? En andersom?

Volgens het National Institute of Drug Abuse (NIDA) is de kans dat drugsverslaafden lijden aan stemmings- en angststoornissen ongeveer twee keer zo groot als de algemene bevolking. Evenzo lopen mensen met psychische stoornissen vaak twee keer zoveel kans om afhankelijk te worden van voorgeschreven geneesmiddelen of verslavende middelen.

Dit betekent niet dat u een verslaving ontwikkelt als u een mentale stoornis heeft. Of dat u een psychische aandoening ontwikkelt als u een verslaving heeft. Er zijn andere omgevingsfactoren die een dubbele diagnose beïnvloeden, evenals een complex samenspel van genetica.

Waarom is het moeilijk om een dubbele diagnose te behandelen?

Het is moeilijk een dubbele diagnose te behandelen, omdat het niet altijd gemakkelijk is te zeggen welke symptomen van welke aandoening komen. Het kost tijd om uit te zoeken wat een psychische stoornis is en wat een drugs- of alcoholprobleem is. Dat komt omdat psychische stoornissen en verslaving veel van dezelfde symptomen hebben, zoals depressie, angst, agressie, prikkelbaarheid, paranoia enz.

Iemand die marihuana of crystal meth gebruikt kan langdurige psychotische reacties ervaren, terwijl iemand met alcoholisme chronische depressie en angst kan ondervinden. Dit betekent niet noodzakelijkerwijs dat ze een gelijktijdige psychische stoornis hebben.

Om de symptomen van een dubbele diagnose te behandelen, moet je de onderliggende oorzaken vinden en die aanpakken. Een persoon met een mogelijke gelijktijdige psychische aandoening en verslaving moet worden geëvalueerd door een professional in de geestelijke gezondheidszorg en hij heeft een geïntegreerd herstelbehandelplan nodig dat is afgestemd op zijn unieke behoeften.

Waarschuwingssignalen van een dubbele diagnose

Dubbele diagnose is niet iets dat u zelf kunt vaststellen omdat het een complexe aandoening is. Er zijn echter een paar tekenen die wijzen op de waarschijnlijkheid dat u een bijkomende stoornis heeft.

Dubbele diagnose

U gebruikt alcohol of drugs om onaangename herinneringen of gevoelens te verwerken, om geconcentreerd te blijven op uw werk of taken, om uw stemming te verbeteren of om situaties die u bedreigen of beangstigen het hoofd te bieden.

Dubbele diagnose

Er is meestal een afhankelijkheidsrelatie met gevoelens en drugs of alcohol; men drinkt bijvoorbeeld alcohol of neemt recreatieve of voorgeschreven drugs wanneer men zich angstig, angstig, opgewonden enz. voelt.

Dubbele diagnose

U heeft steeds meer alcohol of drugs nodig om u beter, gelukkiger, minder angstig, enz. te voelen.

Dubbele diagnose

Een persoon is afgekickt voor drugs- of alcoholverslaving maar is teruggevallen als gevolg van zijn zwakke gemoedstoestand of symptomen van een psychische aandoening.

Hoe wordt een dubbele diagnose behandeld?

Dubbele diagnose wordt het best behandeld via een geïntegreerde aanpak waarbij de mentale aandoening en de verslaving tegelijkertijd worden behandeld. Een behandelplan voor een dubbele diagnose in een kliniek als White River Recovery wordt begeleid door een multidisciplinair team dat bestaat uit een psychiater, psycholoog, counselor, verslavingszorgtherapeuten en voedingsdeskundige.

Het behandelplan voor verslaving met een bijkomende psychische stoornis kan het volgende omvatten:

  • medische detox
  • medicijnen om de ontwenningsverschijnselen te verlichten
  • klinische of poliklinische rehabilitatie
  • psychotherapie, inclusief cognitieve gedragstherapie
  • verandering van levensstijl; dieet, lichaamsbeweging, slaappatronen
  • groepsondersteuning
  • nazorg

Welke therapie werkt goed voor psychische aandoeningen in combinatie met verslaving?

Het onderzoek naar het verband tussen psychische aandoeningen en verslaving is vergevorderd en heeft geleid tot de ontwikkeling van doeltreffende gedragstherapieën.

CGT en DBT zijn twee populaire gedragstherapieën die worden gebruikt om comorbide patiënten te behandelen in klinische verslavingsbehandelingscentra of in ambulante voorzieningen.

Cognitieve gedragstherapie (CGT)

CGT helpt mensen om destructieve en verontrustende gedachtepatronen, die een negatief effect hebben op hun gedrag en gevoelens ten aanzien van mensen en gebeurtenissen, te herkennen en te veranderen. CGT is effectief omdat het zich richt op het veranderen van automatische negatieve gedachten die depressie en angst aanwakkeren.

CGT helpt u negatieve gedachten te identificeren en uit te dagen en ze om te zetten in meer positieve, realistische gedachten.

Dialectische gedragstherapie (DBT)

DBT is vergelijkbaar met CGT, maar het doel is mensen te leren in het moment te leven, hun stemmingen en emoties te beheersen, gezonde relaties te ontwikkelen en betere manieren te vinden om met stress om te gaan. Het is de praktische kant van CGT. DBT werd specifiek ontworpen voor de behandeling van borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD), maar wordt nu ook gebruikt voor de behandeling van verslaving en comorbide psychische stoornissen, gedragsstoornissen, eetstoornissen en PTSS.

Wij zijn er om u te helpen

Neem vandaag nog contact met ons op als u een vertrouwelijk en gratis gesprek wilt met een van onze hoogopgeleide verslavingsprofessionals bij Recovery Centre White River in Zuid-Afrika.

Behandeling alcoholisme

Alcoholisme heet nu stoornis in het gebruik van alcohol (AUD). De nieuwe term beschrijft nauwkeuriger een aandoening die verschillende stadia doorloopt, van alcoholtolerantie tot afhankelijkheid en verslaving. Alcoholisme draagt het sociale stigma van "zwaar drinken", terwijl AUD (alcoholverslaving) de biologische neveneffecten van langdurig alcoholgebruik omvat.

Lees Meer

Wanneer ben je verslaafd?

Er is een dunne lijn tussen middelenmisbruik of -misbruik en verslaving. Hoe weet u of u die grens heeft overschreden? Het eenvoudige antwoord is dat er sprake is van verslaving wanneer uw middelengebruik of gedrag uw lichamelijke, geestelijke, sociale of financiƫle welzijn schaadt.

Lees Meer

Wat is een stoornis in middelengebruik?

Stoornis in het gebruik van middelen is de nieuwe medische term voor verslaving. Het vervangt woorden als middelenmisbruik en middelenafhankelijkheid. Het is een chronische psychische aandoening veroorzaakt door het dwangmatig gebruik van alcohol of drugs, of beide, die leidt tot permanente veranderingen in de structuur en functie van de hersenen.

Lees Meer